Τρίτη 22 Δεκεμβρίου 2009
Ένα δύσκολο οικονομικό –κοινωνικό-πολιτικό κοκτέιλ.
Οι ξένοι οίκοι που μας αξιολογούν και προσφάτως υποβάθμισαν την πιστοληπτική ικανότητα της Ελλάδας αποτελούν στην ουσία ισχυρά κέντρα αποφάσεων και σε ορισμένες περιπτώσεις ‘μοχλούς πίεσης’ ξένων κυβερνήσεων προς όφελος τους. Στη συγκεκριμένη χρονική στιγμή που βρισκόμαστε δυο γεγονότα είναι δεδομένα και οριοθετούν το πλαίσιο μέσα από το οποίο βγαίνουν χρήσιμα συμπεράσματα. Ένας μέτριος γνώστης της παγκόσμιας οικονομικής σύνθεσης με ψυχρή λογική παραδέχεται σαν πρώτο δεδομένο ότι η Ελλάδα είναι μια αδύναμη οικονομικά χώρα. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι έχει πολύ μεγαλύτερη εξάρτηση από τον εξωτερικό δανεισμό από ότι άλλες ισχυρότερες χώρες. Όλες οι χώρες δανείζονται, όλες χρωστάνε, αλλά το κομβικό σημείο που διαχωρίζει τους ισχυρούς και τους υπόλοιπους είναι το πόσο πολύ χρωστάς. Εμείς λοιπόν χρωστάμε πολύ, όχι σε απόλυτους αριθμούς, αλλά ως ποσοστό του ΑΕΠ. Δηλαδή ξοδεύουμε περισσότερα από ότι πουλάμε! Αυτό είναι το πρώτο δεδομένο. Το πώς θα αντιμετωπιστεί είναι ένα άλλο θέμα. Το δεύτερο δεδομένο είναι η δύναμη επιρροής των ξένων οίκων και η αξιοπιστία τους. Η δύναμη τους φαίνεται ξεκάθαρα τις τελευταίες ημέρες αφού έχουν την δυνατότητα να ανεβάζουν ή να ρίχνουν στα τάρταρα μια οποιαδήποτε οικονομία. Η αναβαθμίσεις ή οι υποβαθμίσεις που κάνουν είναι τόσο ισχυρές διότι σε αυτές στηρίζονται τα τεράστια επενδυτικά κεφάλαια ώστε να αποφασίσουν που θα επενδύσουν και που όχι. Για παράδειγμα αν κάποιος είχε μεγάλη ρευστότητα και ήθελε να επενδύσει στην Χιλή θα έπρεπε να λάβει υπόψη του τις αξιολογήσεις κάποιον οίκων για να βγάλει συμπέρασμα για μια άγνωστη προς αυτόν χώρα. Κατά τον ίδιο τρόπο και τα μεγάλα κεφάλαια του εξωτερικού λαμβάνουν αποφάσεις για την άγνωστη σε αυτούς μικρή Ελλάδα. Άρα είναι πολύ σημαντικές οι αξιολογήσεις των ξένων οίκων. Από την άλλη μεριά όλοι όσοι έχουν περάσει από κάποιο οικονομικό πανεπιστήμιο γνωρίζουν ότι η αξιοπιστία αυτών των αξιολογήσεων είναι μέτρια ως και ελάχιστη. Για παράδειγμα οι περισσότεροι οίκοι που σήμερα μας υποβαθμίζουν, ακόμα και στις αρχές του 2008 δεν έβλεπαν την κρίση που είχε ήδη ξεκινήσει και αντί να αξιολογούν αρνητικότατα επιχειρήσεις όπως οι Lehman έκαναν ακριβώς το αντίθετο. Με άλλα λόγια είτε δεν γνωρίζουν να κάνουν σωστές αξιολογήσεις είτε κάνουν αξιολογήσεις με τρόπο που συμφέρει μεγάλους πελάτες ώστε να ‘φορτώσουν’ ή να ‘ξεφορτώσουν’ έγκαιρα τα προϊόντα τους. Αυτά είναι τα δεδομένα. Από εκεί και πέρα αν λάβουμε υπόψη και αστάθμητους παράγοντες όπως ο νομισματικός πόλεμος ευρώ δολαρίου που περνάει μέσα από αδύναμες χώρες όπως η Ελλάδα, η προμήθεια όπλων από ΗΠΑ και Ευρώπη που επηρεάζει την Ελλάδα, τα συνεχόμενα δάνεια της Ελλάδας από το 1821 και έπειτα, την παγκόσμια οικονομική κρίση που ακουμπάει τις αναπτυσσόμενες χώρες ύστερα από τις ανεπτυγμένες, τις πιέσεις για την Τουρκία , τα Σκόπια και την Κύπρο, την χαμηλή ανταγωνιστικότητα της μικρής μας παραγωγής και τέλος το τεράστιο ποσοστό των Ελλήνων που δηλώνουν 10.000 ευρώ εισόδημα ενώ βγάζουν 100.000-500.000 ευρώ δηλαδή φοροδιαφεύγουν, όλα αυτά αποτελούν ένα κοκτέιλ που δύσκολα θα λυθεί. Για την ακρίβεια είναι αδύνατο να λυθεί όπως το θέλουμε εμείς οι Έλληνες. Αναγκαστικά, και δυστυχώς, θα αρχίσει να λύνεται μόνο αν συναποφασίσουμε μαζί με τους ξένους για το τι πρέπει να γίνει. Και το θέμα και η ευχή είναι οι λύσεις που θα προταθούν να συμφέρουν όσο γίνεται περισσότερο την χώρα μας και όχι μόνο τους άλλους. Δύσκολο να είσαι στην θέση αυτού που θα αποφασίσει…εκτός αν είσαι ξένος!
Τετάρτη 11 Φεβρουαρίου 2009
Μαύρος...Χρυσός!
Είναι απορίας άξιο το πώς και το γιατί οι τιμές του πετρελαίου έχουν πετάξει στα ύψη. Ψάχνουμε όλοι, κυβέρνηση, επιχειρήσεις, καταναλωτές τρόπους να βγούμε από την κρίση και όμως μερικά πράγματα δυσκολεύουν την εξεύρεση μιας τέτοιας λύσης. Όλοι θυμόμαστε το ράλι στις τιμές του πετρελαίου το οποίο κορυφώθηκε πέρυσι φθάνοντας στα δυσθεώρητα ύψη των 150 $ το βαρέλι. Όλοι επίσης θυμόμαστε ότι η αξία ενός λίτρου βενζίνης αμόλυβδης στα πρατήρια ήταν περίπου 1,40 €. Αναλογικά αν ένα βαρέλι κόστιζε μόνο…37 $...όσο δηλαδή είναι σήμερα η πραγματική του αξία, τότε η αξία του λίτρου βενζίνης θα έπρεπε να είναι περίπου ..0,35 €!!!! Ναι ναι ..0,35 €, ακούγεται περίεργο αλλά δεν είναι τίποτα άλλο από απλά μαθηματικά. Βέβαια κάποιοι θα πουν ότι άλλαξε η συναλλαγματική ισοτιμία € / $ και ίσως και η φορολογία των καυσίμων. Όντως υπάρχει αλλαγή , αλλά και με αυτά τα δεδομένα, η τιμή του λίτρου δεν θα έπρεπε να ξεπερνά τα 0,45-0,50 € ενώ η μέση τιμή σήμερα αγγίζει τα 0,89 € !!
Παρασκευή 2 Ιανουαρίου 2009
Καλή χρονιά!
Καλή χρονιά σε όλους. Εύχομαι το νέο έτος να μας βρει όλους με υγεία και αγάπη. Όλα τα υπόλοιπα μικρή σημασία έχουν και ας έρθουν όπως θέλουν!
Μια και λέμε για τα υπόλοιπα, αρκετοί συζητούν για το χρηματιστηριακό τοπίο της νέας χρονιάς. Θα είναι θετικό ή αρνητικό? Σενάρια υπάρχουν πολλά και μάλιστα εκ διαμέτρου αντίθετα. Ανάλογα με την άποψη ή καλύτερα …με τα συμφέροντα του καθενός! Δεν είναι λίγοι εκείνοι που πιστεύουν ότι τα αποτελέσματα των εταιρειών να αρχίζουν να ανακάμπτουν από τα τέλη του 2009 οπότε τα χρηματιστήρια ως προεξοφλητικοί μηχανισμοί θα αλλάξουν τάση πολύ νωρίτερα από αυτό το χρονικό διάστημα. Άλλοι πάλι λένε ότι αυτή η οικονομική κρίση είναι τόσο σοβαρή που για πρώτη φορά στην ιστορία τα χρηματιστήρια θα ανακάμψουν αφού δουν πρώτα τα αποτελέσματα των εταιρειών να ανακάμπτουν ίσως και από τις αρχές του 2010. Προσωπικά συμφωνώ με την πρώτη άποψη διότι με την δεύτερη ουσιαστικά καταργείται ο προεξοφλητικός ρόλος των αγορών. Επίσης οι άνθρωποι έχουν την τάση να πιστεύουν ότι κατά την διάρκεια της δική τους ζωής πιστεύουν ότι συμβαίνουν τα πιο καταπληκτικά και ανεπανάληπτα πράγματα που έχουν συμβεί ποτέ στην ιστορία. Οπότε έχει κάποια ‘λογική’ να πιστεύουν κάποιοι ότι αυτό που βιώνουμε σήμερα στην οικονομία δεν έχει ξαναγίνει με τέτοια ένταση , διότι απλά δεν ζούσαν πριν 50 χρόνια που έγινε ξανά το ίδιο , ούτε πριν 70 χρόνια ούτε πριν 110 χρόνια,……για να μην φτάσουμε στο 17ο αιώνα με την ‘χρηματιστηριακή’ κρίση της τουλίπας. Όλα έγιναν ξανά, τα ίδια γίνονται σήμερα και τα ίδια θα ξαναγίνουν. Επίσης συνήθως παρατηρείται το φαινόμενο όταν όλα είναι μαύρα και άραχνα στις αγορές να λιθοβολούν όποιων κάνει θετικές προβλέψεις. Όταν όλοι ή σχεδόν όλοι θα έχουν απογοητευτεί πλήρως και θα πιστεύουν ότι σίγουρα και αύριο τα χρηματιστήρια θα πέφτουν τότε είναι η στιγμή που σίγουρα είμαστε κοντά στον πάτο. Όπως αντίστοιχα και στην άνοδο όταν όλοι πετούν σε πελάγη ευτυχίας και είναι σίγουροι ΟΛΟΙ ότι και αύριο θα είναι μια ανοδική μέρα τότε είναι ώρα να αρχίζουμε να πουλάμε τις μετοχές μας. Δεν ξέρω αν σήμερα όλοι είναι πραγματικά πλήρως απογοητευμένοι και πιστεύουν ότι και αύριο θα είναι μια καθοδική μέρα αλλά αν δεν είναι έτσι μάλλον είμαστε κοντά σε κάτι τέτοιο , οπότε……τα καλά νέα θα ξαναέρθουν!
Καλή χρονιά σε όλους!
Μια και λέμε για τα υπόλοιπα, αρκετοί συζητούν για το χρηματιστηριακό τοπίο της νέας χρονιάς. Θα είναι θετικό ή αρνητικό? Σενάρια υπάρχουν πολλά και μάλιστα εκ διαμέτρου αντίθετα. Ανάλογα με την άποψη ή καλύτερα …με τα συμφέροντα του καθενός! Δεν είναι λίγοι εκείνοι που πιστεύουν ότι τα αποτελέσματα των εταιρειών να αρχίζουν να ανακάμπτουν από τα τέλη του 2009 οπότε τα χρηματιστήρια ως προεξοφλητικοί μηχανισμοί θα αλλάξουν τάση πολύ νωρίτερα από αυτό το χρονικό διάστημα. Άλλοι πάλι λένε ότι αυτή η οικονομική κρίση είναι τόσο σοβαρή που για πρώτη φορά στην ιστορία τα χρηματιστήρια θα ανακάμψουν αφού δουν πρώτα τα αποτελέσματα των εταιρειών να ανακάμπτουν ίσως και από τις αρχές του 2010. Προσωπικά συμφωνώ με την πρώτη άποψη διότι με την δεύτερη ουσιαστικά καταργείται ο προεξοφλητικός ρόλος των αγορών. Επίσης οι άνθρωποι έχουν την τάση να πιστεύουν ότι κατά την διάρκεια της δική τους ζωής πιστεύουν ότι συμβαίνουν τα πιο καταπληκτικά και ανεπανάληπτα πράγματα που έχουν συμβεί ποτέ στην ιστορία. Οπότε έχει κάποια ‘λογική’ να πιστεύουν κάποιοι ότι αυτό που βιώνουμε σήμερα στην οικονομία δεν έχει ξαναγίνει με τέτοια ένταση , διότι απλά δεν ζούσαν πριν 50 χρόνια που έγινε ξανά το ίδιο , ούτε πριν 70 χρόνια ούτε πριν 110 χρόνια,……για να μην φτάσουμε στο 17ο αιώνα με την ‘χρηματιστηριακή’ κρίση της τουλίπας. Όλα έγιναν ξανά, τα ίδια γίνονται σήμερα και τα ίδια θα ξαναγίνουν. Επίσης συνήθως παρατηρείται το φαινόμενο όταν όλα είναι μαύρα και άραχνα στις αγορές να λιθοβολούν όποιων κάνει θετικές προβλέψεις. Όταν όλοι ή σχεδόν όλοι θα έχουν απογοητευτεί πλήρως και θα πιστεύουν ότι σίγουρα και αύριο τα χρηματιστήρια θα πέφτουν τότε είναι η στιγμή που σίγουρα είμαστε κοντά στον πάτο. Όπως αντίστοιχα και στην άνοδο όταν όλοι πετούν σε πελάγη ευτυχίας και είναι σίγουροι ΟΛΟΙ ότι και αύριο θα είναι μια ανοδική μέρα τότε είναι ώρα να αρχίζουμε να πουλάμε τις μετοχές μας. Δεν ξέρω αν σήμερα όλοι είναι πραγματικά πλήρως απογοητευμένοι και πιστεύουν ότι και αύριο θα είναι μια καθοδική μέρα αλλά αν δεν είναι έτσι μάλλον είμαστε κοντά σε κάτι τέτοιο , οπότε……τα καλά νέα θα ξαναέρθουν!
Καλή χρονιά σε όλους!
Τετάρτη 17 Δεκεμβρίου 2008
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ 2008 : ΚΕΥΝΣ ΕΠΙΚΑΙΡΟΣ ΟΣΟ ΠΟΤΕ Η’ ΞΑΝΑΖΕΣΤΑΜΕΝΟ ΦΑΓΗΤΟ;
Του Αθανασίου Γιαννούλη*
1. Ο ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ ΕΧΕΙ ΑΙΩΝΕΣ ΖΩΗΣ ΠΙΣΩ ΤΟΥ. ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΡΩΙΜΟ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟ ΜΕΧΡΙ ΤΟΝ ‘’ΩΡΙΜΟ’’ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟ ΠΕΡΑΣΑΝΕ ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΕΚΑΤΟΝΤΑΔΕΣ ΧΡΟΝΙΑ ΜΕ ΠΟΛΕΜΟΥΣ , ΕΞΑΘΛΙΩΣΗ ΚΑΙ ΤΕΡΑΣΤΙΕΣ ΑΠΩΛΕΙΕΣ. Η ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΜΕ ΤΟΝ ΥΠΑΡΚΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ ΠΟΥ ΕΙΧΕ ΔΕΝ ΕΙΧΕ ΚΑΛΑ , ΚΑΛΑ 80 ΧΡΟΝΙΑ ΖΩΗΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΙΚΑΙΗ. ΑΣΕ ΠΟΥ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΟ 1929 ΟΙ ΚΡΙΣΕΙΣ ΔΕΝ ΕΛΕΙΨΑΝ , Η ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΙΡΗΝΗ ΔΕΝ ΕΠΙΤΕΥΧΘΕΙ ΚΑΙ ΣΗΜΕΡΑ ΖΟΥΜΕ ΤΗΝ ΔΥΣΚΟΛΟΤΕΡΗ ΙΣΩΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΤΗΣ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΤΟ ΒΑΘΟΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΦΕΡΝΕΙ ΣΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ.
2. ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΑΠΟΨΕΙΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΟΥΝ ΟΤΙ Ο ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΜΟΣ ΘΑ ΕΦΤΑΝΕ ΣΕ ΑΡΚΕΤΑ ΥΨΗΛΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ. Ο ΧΟΥΡΤΣΟΦ ΔΙΑΡΡΗΓΝΥΕ ΤΑ ΙΜΑΤΙΑ ΚΟΝΤΑ ΣΤΟ 1970 ΣΤΟΝ ΟΗΕ ΛΕΓΟΝΤΑΣ ΟΤΙ Η ΡΩΣΙΑ ΣΕ 20 ΧΡΟΝΙΑ ΘΑ ΞΕΠΕΡΑΣΕΙ ΣΕ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΝ ΑΜΕΡΙΚΗ (ΜΗΝ ΞΕΧΝΑΜΕ ΤΟΝ ΛΕΝΙΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΕΡΙΦΗΜΗ ΦΡΑΣΗ ΤΟΥ ‘’ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΑΜΟΙΒΗ’’. ΑΥΤΟ ΔΕΝ ΣΥΝΕΒΗ ΠΟΤΕ ΣΤΟΝ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΜΟ ΑΛΛΑ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΕΙΧΕ ΣΑΦΩΣ ΕΝΤΟΠΙΣΤΕΙ ΩΣ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΛΟΓΩ ΕΛΛΕΙΨΗΣ ΚΙΝΗΤΡΩΝ). ΒΕΒΑΙΑ ΜΕΤΑ ΑΠΟ 20 ΧΡΟΝΙΑ Ο ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΜΟΣ ΚΑΤΕΡΡΕΥΣΕ ΑΛΛΑ ΣΕ ΑΥΤΟ ΣΥΝΕΒΑΛΕ ΜΙΑ ΑΠΡΟΣΕΧΤΗ , ΑΝ ΚΑΙ ΕΛΠΙΔΟΦΟΡΑ , ΠΕΡΕΣΤΡΟΙΚΑ ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΤΟ ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΕΞΟΝΤΩΣΗΣ ΤΟΥ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΜΕΡΙΚΗ. ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΗ Η ΦΡΑΣΗ ΤΟΥ ΡΗΓΚΑΝ ‘’ΔΕΝ ΘΑ ΤΟΥΣ ΔΩΣΟΥΜΕ ΠΛΕΟΝ ΟΥΤΕ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΣΚΟΥΠΑ’’. ΕΥΚΟΛΑ ΚΑΝΕΙΣ ΒΓΑΖΕΙ ΤΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ ΟΤΙ Ο ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΜΟΣ ΗΤΑΝ ΠΟΛΥ ΕΥΑΛΩΤΟΣ ΑΛΛΑ ΜΗΠΩΣ Ο ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ ΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΑΙΩΝΕΣ ΔΕΝ ΥΠΗΡΞΕ ΤΟ ΙΔΙΟ; ΔΕΝ ΕΦΤΑΣΑΝ ΣΤΗΝ ΑΜΕΡΙΚΗ ΝΑ ΕΞΑΡΤΩΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΚΡΑΤΙΚΟ ΣΥΣΣΙΤΙΟ ΜΕ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ ΤΟΥ 1929; (ΜΑΛΙΣΤΑ ΣΤΗΝ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΚΡΙΣΗ 6 ΕΚΑΤ. ΠΑΙΔΙΑ ΣΤΗΝ ΜΕΓΑΛΗ ΒΡΕΤΑΝΙΑ ΕΧΟΥΝ ΕΝΑ ΓΕΥΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΑΜΕΡΙΚΗ 19 ΕΚΑΤ. ΠΑΙΔΙΑ ΕΞΑΡΤΩΝΤΑΙ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΑΠΟ ΤΟ ΚΡΑΤΙΚΟ ΣΥΣΣΙΤΙΟ). Η ΙΔΙΑ Η ΚΡΙΣΗ ΤΟΥ 1929 ΔΕΝ ΟΔΗΓΗΣΕ ΣΤΟΝ Β’ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ; ΤΕΤΟΙΑ ΕΞΑΘΛΙΩΣΗ ΟΠΩΣ ΣΤΗΝ ΚΡΙΣΗ ΤΟΥ 29’ ΔΕΝ ΓΝΩΡΙΣΕ ΠΟΤΕ Ο ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΜΟΣ.
3. Η ΑΠΟΨΗ ΟΤΙ Η ΕΝΤΟΝΗ ΚΡΑΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΙΝΑΙ ΕΜΠΟΔΙΟ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΕΝ ΕΞΗΓΕΙ ΠΩΣ Η ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΡΩΣΙΑ ΠΗΓΕ ΣΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ , ΕΓΙΝΕ Η ΠΡΩΤΗ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΔΥΝΑΜΗ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ , ΕΓΙΝΕ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕ ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ ΜΕΤΑΛΛΙΩΝ ΣΕ ΟΛΥΜΠΙΑΔΕΣ , ΑΝΕΠΤΥΞΕ ΠΑΡΑ ΠΟΛΥ ΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ (ΚΥΡΙΩΣ ΤΗΝ ΟΦΘΑΛΜΙΑΤΡΙΚΗ) Κ.Α.. ΜΕ ΤΟΝ ΟΡΟ ‘’ΑΝΑΠΤΥΞΗ’’ ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΕΝΝΟΟΥΜΕ ΜΟΝΟ ΤΗΝ ΑΥΞΗΣΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΜΑΛΙΣΤΑ ΜΕ ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΟΠΩΣΔΗΠΟΤΕ. ΑΥΤΟ ΕΙΝΑΙ ΚΟΝΤΟΦΘΑΛΜΟ ΚΑΙ ΚΙΝΔΥΝΕΥΟΥΜΕ ΝΑ ΠΕΣΟΥΜΕ ΣΤΗΝ ΠΑΓΙΔΑ ΤΗΣ ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΚΑΙ ΟΧΙ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ. ΚΑΙ ΣΤΗΝ Σ. ΑΡΑΒΙΑ ΕΧΟΥΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΛΛΑ ΟΧΙ ΕΥΗΜΕΡΙΑ ΕΚΤΟΣ ΑΠΟ ΜΙΑ ΕΛΙΤ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ. Η ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΕΝ ΕΔΩΣΕ ΠΟΤΕ ΜΕΓΑΛΗ ΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΟΥ ΠΛΟΥΤΟΥ. ΟΠΟΤΕ ΑΥΤΟ ΣΥΝΕΒΗ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΤΙΚΑ ΗΤΑΝ ΕΠΕΙΔΗ ΑΚΡΙΒΩΣ ΟΙ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΙΚΕΣ ΑΔΥΝΑΜΙΕΣ ΕΝΤΟΠΙΣΤΗΚΑΝ ΚΑΙ ΜΕ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ ΚΡΑΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΤΗΚΑΝ (ΒΛΕΠΕ ΣΟΥΗΔΙΑ).
4. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΜΩΣ ΤΕΛΙΚΑ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΟΔΗΓΕΙ ΣΕ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΡΙΑΠΙΣΜΟ ΓΙΑ 20 ΧΡΟΝΙΑ ΜΙΑ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΣΕ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ 10; Ο ΓΚΡΙΣΠΑΝ ΤΟ ΕΡΙΞΕ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΨΥΧΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΠΛΕΥΡΑ ΤΗΣ. ΤΕΛΙΚΑ ΘΕΛΟΥΜΕ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Η’ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥΣ ΚΥΚΛΟΥΣ; Η’ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΑΝ ΛΑΒΟΥΜΕ ΥΠΟΨΗ ΜΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΓΙΑ ΟΛΑ ΦΤΑΙΕΙ Η ΑΠΛΗΣΤΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ; Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΕΙΝΑΙ ΟΤΙ Η ΚΙΝΗΤΗΡΙΟΣ ΔΥΝΑΜΗ ΤΟΥ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ , ΑΛΛΑ ΚΑΙ Η ΑΧΙΛΛΕΙΟΣ ΠΤΕΡΝΑ ΤΟΥ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΥΤΟ. ΤΟ ΚΕΡΔΟΣ. ΠΩΣ ΜΠΟΡΕΙΣ ΛΟΙΠΟΝ ΝΑ ΤΑ ΒΑΛΕΙΣ , ΝΑ ΤΙΘΑΣΕΥΣΕΙΣ Η’ ΑΠΛΩΣ ΝΑ ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΚΑΤΙ ΤΟ ΟΠΟΙΟ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΕ ΠΑΕΙ ΑΠΟ ΤΟ ΖΕΝΙΘ ΣΤΟ ΝΑΔΙΡ ΚΑΙ ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΑ , ΕΙΤΕ ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ ΕΙΤΕ ΑΝΑΡΧΑ; ΑΡΚΕΙ Ο ΜΑΡΞ , Ο ΕΓΚΕΛΣ , Ο ΑΝΤΑΜ ΣΜΙΘ , Η ΣΧΟΛΗ ΤΟΥ ΣΙΚΑΓΟ (ΒΛΕΠΕ ΦΡΙΝΤΜΑΝ) , Ο ΜΑΛΘΙΟΥΣ , Ο ΡΙΚΑΡΝΤΟ , ΟΙ ΜΟΝΕΤΑΡΙΣΤΕΣ , ΟΙ ΝΕΟΚΛΑΣΣΙΚΟΙ ΚΑΙ ΤΟΣΟΙ ΑΛΛΟΙ; ΜΟΙΡΑΙΑ ΦΤΑΝΟΥΜΕ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΚΕΥΝΣ…ΕΚΤΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΓΕΓΟΝΟΣ ΟΤΙ ΕΒΑΛΕ ΤΟΥΣ ΝΕΟΚΛΑΣΣΙΚΟΥΣ ΣΤΗΝ ΘΕΣΗ ΤΟΥΣ ΚΑΤΑΡΓΩΝΤΑΣ ΤΙΣ ΑΜΠΕΛΟΦΙΛΟΣΟΦΙΕΣ ΤΟΥΣ ΠΕΡΙ ΟΜΟΙΟΓΕΝΕΙΑΣ ΤΟΥ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ (ΑΝ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ…) ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣ ΤΑ ΚΑΤΩ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΜΙΣΘΩΝ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΟΤΑΝ ΤΟ ΑΠΑΙΤΕΙ Η ΑΓΟΡΑ ΠΡΟΚΕΙΜΕΝΟΥ ΝΑ ΕΠΙΤΕΥΧΘΕΙ ΠΛΗΡΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ (ΛΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΕΡΓΑΤΙΚΑ ΣΩΜΑΤΕΙΑ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ Η’ ΤΡΩΝΕ ΚΟΥΤΟΧΟΡΤΟ ΚΑΙ ΠΑΣΧΟΥΝ ΑΠΟ ΑΥΤΑΠΑΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΣ) ΞΕΦΤΙΛΙΣΕ ΚΑΙ ΤΟ «ΑΟΡΑΤΟ ΧΕΡΙ» ΤΟΥ ΑΝΤΑΜ ΣΜΙΘ. ΕΧΟΝΤΑΣ ΜΙΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ Η ΚΡΑΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΠΟΥ ΘΕΩΡΕΙ Ο ΚΕΥΝΣ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ ΟΝΤΩΣ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΤΡΟΧΟΠΕΔΗ ΣΕ ΕΠΟΧΕΣ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΙΚΟΥ ΟΙΣΤΡΟΥ. ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΕΙΝΑΙ ΑΝ ΑΥΤΟΣ Ο ΟΙΣΤΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟΣ. ΟΤΑΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΕΠΙΣΗΜΟΠΟΙΗΘΗΚΕ Ο Κ. ΦΙΛΙΠΠΙΔΗΣ , ΚΥΡΙΟΣ ΕΚΦΡΑΣΤΗΣ ΤΗΣ ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΣΧΟΛΗΣ , ΑΝΑΦΕΡΟΤΑΝ ΣΧΕΔΟΝ ΜΕ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΥΠΕΡΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕ ΤΗΝ ΠΡΟΣΗΛΩΣΗ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΣΕ ΠΡΟΤΥΠΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΟΔΗΓΟΥΝ ΟΠΩΣΔΗΠΟΤΕ ΣΤΗΝ ΕΥΤΥΧΙΑ. ΠΕΡΙΕΡΓΟ….ΝΟΜΙΖΑ ΟΤΙ Ο ΣΤΡΙΓΚΛΙΤΖ ΕΙΧΕ ΚΑΝΕΙ ΞΕΚΑΘΑΡΟ ΟΤΙ ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΙ ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΑΣΧΟΛΗΘΟΥΝ ΚΑΙ ΜΕ ΑΥΤΟ. ΔΗΛΑΔΗ ΚΑΙ ΜΕ ΤΗ ΕΥΤΥΧΙΑ ΓΕΝΙΚΩΣ ΚΑΙ ΑΟΡΙΣΤΩΣ. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΟΥ ΣΤΡΙΓΚΛΙΤΖ ΙΔΙΟΦΥΕΣ ΑΠΛΟ. ΕΝΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΧΑΝΕΙ ΕΝΑ ΑΓΑΠΗΜΕΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΟ ΑΛΛΑ ΔΙΠΛΑΣΙΑΖΕΤΑΙ Ο ΜΙΣΘΟΣ ΤΟΥ Π.Χ. ΜΕΣΩ ΜΙΑΣ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ. ΕΝΑΣ ΑΛΛΟΣ ΧΑΝΕΙ ΤΗΝ ΔΟΥΛΕΙΑ ΤΟΥ ΑΛΛΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΟΥ. ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ Ο ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ ΝΑ ΘΕΩΡΗΣΕΙ ΟΤΙ Η ΕΥΗΜΕΡΙΑ ΤΟΥ ΔΕΥΤΕΡΟΥ ΕΙΝΑΙ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ. ΑΥΤΗ Η ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. ΟΤΑΝ ΒΛΕΠΕΙΣ ΛΟΙΠΟΝ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΥΣ ΤΙΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΝΑ ΚΑΤΑΡΓΟΥΝ ΤΗΝ ΙΔΙΑ ΤΟΥΣ ΤΗΝ ΙΔΙΟΤΗΤΑ (ΟΧΙ ΑΠΛΩΣ ΜΙΑ ΑΠΟΨΗ ΠΟΥ ΚΑΠΟΙΑ ΣΤΙΓΜΗ ΕΞΕΦΡΑΣΑΝ) ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΕΙΝΑΙ ΣΟΒΑΡΑ. ΔΕΝ ΕΙΜΑΙ ΒΕΒΑΙΟΣ ΑΝ Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΕΙΝΑΙ ΝΑ ΞΕΠΑΤΙΚΩΣΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΕΥΝΣ. ΞΕΡΩ ΣΤΑ ΣΙΓΟΥΡΑ ΟΜΩΣ ΟΤΙ ΔΕΝ ΒΑΖΕΙΣ ΤΟΝ ΛΥΚΟ ΝΑ ΦΥΛΑΕΙ ΤΑ ΠΡΟΒΑΤΑ. ΔΕΝ ΕΠΙΤΡΕΠΕΙΣ ΔΗΛΑΔΗ ΟΙ ΕΛΕΓΚΤΙΚΕΣ ΕΤΑΙΡΙΕΣ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΙΔΙΩΤΙΚΕΣ. ΔΕΝ ΥΠΟΤΙΜΑΣ ΤΑ ΔΙΕΘΝΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΑΛΛΑ ΤΑ ΕΝΙΣΧΥΕΙΣ. ΔΕΝ ΕΠΙΤΡΕΠΕΙΣ ΓΕΝΙΚΑ ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΠΟΥ ΟΔΗΓΕΙ ΣΕ ΚΡΙΣΗ ΕΝΑΝ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΠΛΑΝΗΤΗ ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ , ΠΟΥ ΣΤΗΡΙΖΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΚΕΡΔΟΣ Η’ ΣΤΗΝ ΑΠΟΥΣΙΑ ΤΟΥ , ΤΟ ΕΠΙΒΑΛΛΟΥΝ. ΟΙ ΑΠΩΛΕΙΕΣ , ΑΝ ΕΠΙΤΡΕΨΟΥΜΕ ΜΙΑ ΤΕΤΟΙΑ ΛΟΓΙΚΗ , ΕΙΝΑΙ ΤΕΡΑΣΤΙΕΣ. Η ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΚΡΙΣΗ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΚΑΤΑ ΤΟ ΟΠΟΙΟ ΟΛΟΙ ΠΟΥΛΑΝΕ ΚΑΙ ΔΕΝ ΑΓΟΡΑΖΕΙ ΚΑΝΕΙΣ. ΚΑΤΙ ΤΕΤΟΙΟ ΦΟΒΗΘΗΚΑΝ ΣΤΟΝ ΥΠΑΡΚΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ ΚΑΙ ΑΠΕΡΡΙΨΑΝ ΤΟ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΟΛΟΚΛΗΡΩΤΙΚΑ. ΜΟΝΟ ΠΟΥ ΥΠΕΡΕΚΤΙΜΗΣΑΝΕ ΤΟΝ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ. Ο ΟΓΚΟΣ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΓΙΑ ΝΑ ΕΠΙΤΕΥΧΘΕΙ ΚΑΤΙ ΤΕΤΟΙΟ ΕΙΝΑΙ ΑΠΑΓΟΡΕΥΤΙΚΟΣ. ΟΥΤΕ Η ΙΣΤΟΡΙΚΟΤΗΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΒΟΗΘΑΕΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ. ΤΟ ΤΙ ΘΑ ΣΥΝΕΒΑΙΝΕ ΑΝ Η ΠΕΡΕΣΤΡΟΙΚΑ ΕΙΧΕ ΠΡΟΧΩΡΗΣΕΙ ΑΡΚΕΤΑ ΔΥΣΤΥΧΩΣ ΔΕΝ ΘΑ ΤΟ ΜΑΘΟΥΜΕ ΠΟΤΕ. ΜΑΘΑΜΕ ΟΜΩΣ ΚΑΤΙ ΑΛΛΟ ΚΑΙ ΜΑΛΙΣΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΔΥΣΚΟΛΟ ΤΡΟΠΟ. ΟΤΙ Η ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΑΓΟΡΑ ΔΕΝ ΑΥΤΟΡΥΘΜΙΖΕΤΑΙ. ΙΣΩΣ ΛΟΙΠΟΝ ΤΟ ΝΑ ΠΑΙΖΟΥΜΕ ΜΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΜΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΝΤΟΝΗ ΚΡΑΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ , ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΕ ΤΟ ΤΙ ΘΕΛΟΥΜΕ ΚΑΘΕ ΦΟΡΑ ΝΑ ΠΕΤΥΧΟΥΜΕ Η’ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΟΥΜΕ, ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΛΥΣΗ. ΑΛΛΑ ΤΟ ΕΝΔΙΑΜΕΣΟ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ , ΤΗΣ ΜΙΖΕΡΙΑΣ , ΤΗΣ ΑΝΕΧΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟΥ Η’ ΤΟΥ ΑΠΟΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟΥ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΟΛΥ ΕΝΤΟΝΩΝ ΕΞΕΓΕΡΣΕΩΝ (ΓΙΑ ΝΑ ΜΗΝ ΑΝΑΦΕΡΘΩ ΣΤΟ ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ) ΔΕΝ ΕΠΙΤΡΕΠΟΥΝ ΕΝΑ ΤΕΤΟΙΟ ΦΛΕΡΤ. ΤΟ ΝΑ ΕΦΑΡΜΟΣΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΕΥΝΣ ΠΙΣΤΑ ΔΕΝ ΞΕΡΩ ΑΝ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΙΔΑΝΙΚΟΤΕΡΟ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ. Η ΥΠΑΡΞΗ ΟΜΩΣ ΚΑΡΤΕΛ , ΤΟΞΙΚΩΝ ΧΡΕΟΓΡΑΦΩΝ , GOLDEN BOYS , ΕΥΑΛΩΤΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΠΑΡΑ ΝΑ ΜΑΣ ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΙ ΝΑ ΤΟΝ ΑΓΝΟΟΥΜΕ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΟΤΑΝ ΔΕΝ ΜΑΣ ΣΥΜΦΕΡΕΙ. ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ , Η’ ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΚΑΤΑ ΑΛΛΟΥΣ , ΤΟΥ ΥΠΑΡΚΤΟΥ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΥ , ΠΟΥ ΕΙΧΕ ΛΑΜΠΡΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΙΣΧΥΡΕΣ ΔΟΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΑΣΤΡΟΦΗΣ , ΠΑΛΙ ΣΤΟΝ ΚΕΥΝΣ ΜΑΣ ΕΠΙΣΤΡΕΦΕΙ. ΕΙΜΑΙ ΠΟΛΥ ΠΡΟΣΕΧΤΙΚΟΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΕΥΓΩ ΤΗΝ ΦΡΑΣΗ ΚΕΥΝΣΙΑΝΟ ΜΟΝΤΕΛΟ. ΑΥΤΟ ΤΟ ΚΑΝΩ ΓΙΑΤΙ ΠΙΣΤΕΥΩ ΟΤΙ ΚΑΝΕΝΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΡΚΕΤΟ ΓΙΑ ΝΑ ΠΕΡΙΓΡΑΨΕΙ ΚΑΙ ΝΑ ‘’ΚΑΛΟΥΠΩΣΕΙ’’ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΕ ΤΕΤΟΙΟΝ ΒΑΘΜΟ ΠΟΥ ΝΑ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΤΗΝ ΕΛΕΓΞΕΙ (ΕΙΔΑΜΕ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΝΟΜΠΕΛΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΥΣ ΜΕ ΤΑ ΣΟΥΠΕΡ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΟΥΣ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΕΒΓΑΖΑΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΣΤΕΙΑ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙΚΕΙΜΕΝΗ ΚΡΙΣΗ. ‘’ΚΑΤΑ 99% ΔΕΝ ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ ΝΑ ΕΡΘΕΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ’’ ΛΕΓΑΝΕ ΚΑΠΟΙΟΙ ΑΠΟ ΔΑΥΤΟΥΣ). ΓΙΑ ΑΥΤΟ ΠΡΟΤΙΜΩ ΝΑ ΜΙΛΑΩ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΕΥΝΣ ΩΣ ‘’ΠΕΡΙΡΡΕΟΥΣΑ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ’’ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ. ΑΥΤΗ Η ‘’ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ’’ , ΠΟΥ ΜΕ ΕΝΑΝ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΤΡΟΠΟ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΘΕΣΜΟΘΕΤΕΙΤΑΙ ΔΙΑΡΚΩΣ , ΙΣΩΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΕΙ ΤΟ ‘’ΚΑΜΠΑΝΑΚΙ’’ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΚΡΙΣΕΙΣ , ΙΣΩΣ ΠΡΟΛΑΒΕΙ ΤΑ ΧΕΙΡΟΤΕΡΑ , ΟΧΙ ΜΕ ΤΗΝ ΔΟΓΜΑΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΝΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΑΛΛΑ ΜΕ ΤΗΝ ΓΝΩΣΗ ΟΤΙ ΟΛΑ ΤΑ ΩΡΑΙΑ ΕΧΟΥΝ ΚΑΙ ΤΕΛΟΣ. ΟΤΙ ΣΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΔΕΝ ΞΕΧΝΑΜΕ ΤΗΝ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΗ ΛΟΓΙΚΗ.
* Οικονομολόγος
1. Ο ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ ΕΧΕΙ ΑΙΩΝΕΣ ΖΩΗΣ ΠΙΣΩ ΤΟΥ. ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΡΩΙΜΟ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟ ΜΕΧΡΙ ΤΟΝ ‘’ΩΡΙΜΟ’’ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟ ΠΕΡΑΣΑΝΕ ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΕΚΑΤΟΝΤΑΔΕΣ ΧΡΟΝΙΑ ΜΕ ΠΟΛΕΜΟΥΣ , ΕΞΑΘΛΙΩΣΗ ΚΑΙ ΤΕΡΑΣΤΙΕΣ ΑΠΩΛΕΙΕΣ. Η ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΜΕ ΤΟΝ ΥΠΑΡΚΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ ΠΟΥ ΕΙΧΕ ΔΕΝ ΕΙΧΕ ΚΑΛΑ , ΚΑΛΑ 80 ΧΡΟΝΙΑ ΖΩΗΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΙΚΑΙΗ. ΑΣΕ ΠΟΥ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΟ 1929 ΟΙ ΚΡΙΣΕΙΣ ΔΕΝ ΕΛΕΙΨΑΝ , Η ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΙΡΗΝΗ ΔΕΝ ΕΠΙΤΕΥΧΘΕΙ ΚΑΙ ΣΗΜΕΡΑ ΖΟΥΜΕ ΤΗΝ ΔΥΣΚΟΛΟΤΕΡΗ ΙΣΩΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΤΗΣ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΤΟ ΒΑΘΟΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΦΕΡΝΕΙ ΣΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ.
2. ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΑΠΟΨΕΙΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΟΥΝ ΟΤΙ Ο ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΜΟΣ ΘΑ ΕΦΤΑΝΕ ΣΕ ΑΡΚΕΤΑ ΥΨΗΛΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ. Ο ΧΟΥΡΤΣΟΦ ΔΙΑΡΡΗΓΝΥΕ ΤΑ ΙΜΑΤΙΑ ΚΟΝΤΑ ΣΤΟ 1970 ΣΤΟΝ ΟΗΕ ΛΕΓΟΝΤΑΣ ΟΤΙ Η ΡΩΣΙΑ ΣΕ 20 ΧΡΟΝΙΑ ΘΑ ΞΕΠΕΡΑΣΕΙ ΣΕ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΝ ΑΜΕΡΙΚΗ (ΜΗΝ ΞΕΧΝΑΜΕ ΤΟΝ ΛΕΝΙΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΕΡΙΦΗΜΗ ΦΡΑΣΗ ΤΟΥ ‘’ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΑΜΟΙΒΗ’’. ΑΥΤΟ ΔΕΝ ΣΥΝΕΒΗ ΠΟΤΕ ΣΤΟΝ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΜΟ ΑΛΛΑ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΕΙΧΕ ΣΑΦΩΣ ΕΝΤΟΠΙΣΤΕΙ ΩΣ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΛΟΓΩ ΕΛΛΕΙΨΗΣ ΚΙΝΗΤΡΩΝ). ΒΕΒΑΙΑ ΜΕΤΑ ΑΠΟ 20 ΧΡΟΝΙΑ Ο ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΜΟΣ ΚΑΤΕΡΡΕΥΣΕ ΑΛΛΑ ΣΕ ΑΥΤΟ ΣΥΝΕΒΑΛΕ ΜΙΑ ΑΠΡΟΣΕΧΤΗ , ΑΝ ΚΑΙ ΕΛΠΙΔΟΦΟΡΑ , ΠΕΡΕΣΤΡΟΙΚΑ ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΤΟ ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΕΞΟΝΤΩΣΗΣ ΤΟΥ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΜΕΡΙΚΗ. ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΗ Η ΦΡΑΣΗ ΤΟΥ ΡΗΓΚΑΝ ‘’ΔΕΝ ΘΑ ΤΟΥΣ ΔΩΣΟΥΜΕ ΠΛΕΟΝ ΟΥΤΕ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΣΚΟΥΠΑ’’. ΕΥΚΟΛΑ ΚΑΝΕΙΣ ΒΓΑΖΕΙ ΤΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ ΟΤΙ Ο ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΜΟΣ ΗΤΑΝ ΠΟΛΥ ΕΥΑΛΩΤΟΣ ΑΛΛΑ ΜΗΠΩΣ Ο ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ ΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΑΙΩΝΕΣ ΔΕΝ ΥΠΗΡΞΕ ΤΟ ΙΔΙΟ; ΔΕΝ ΕΦΤΑΣΑΝ ΣΤΗΝ ΑΜΕΡΙΚΗ ΝΑ ΕΞΑΡΤΩΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΚΡΑΤΙΚΟ ΣΥΣΣΙΤΙΟ ΜΕ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ ΤΟΥ 1929; (ΜΑΛΙΣΤΑ ΣΤΗΝ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΚΡΙΣΗ 6 ΕΚΑΤ. ΠΑΙΔΙΑ ΣΤΗΝ ΜΕΓΑΛΗ ΒΡΕΤΑΝΙΑ ΕΧΟΥΝ ΕΝΑ ΓΕΥΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΑΜΕΡΙΚΗ 19 ΕΚΑΤ. ΠΑΙΔΙΑ ΕΞΑΡΤΩΝΤΑΙ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΑΠΟ ΤΟ ΚΡΑΤΙΚΟ ΣΥΣΣΙΤΙΟ). Η ΙΔΙΑ Η ΚΡΙΣΗ ΤΟΥ 1929 ΔΕΝ ΟΔΗΓΗΣΕ ΣΤΟΝ Β’ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ; ΤΕΤΟΙΑ ΕΞΑΘΛΙΩΣΗ ΟΠΩΣ ΣΤΗΝ ΚΡΙΣΗ ΤΟΥ 29’ ΔΕΝ ΓΝΩΡΙΣΕ ΠΟΤΕ Ο ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΜΟΣ.
3. Η ΑΠΟΨΗ ΟΤΙ Η ΕΝΤΟΝΗ ΚΡΑΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΙΝΑΙ ΕΜΠΟΔΙΟ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΕΝ ΕΞΗΓΕΙ ΠΩΣ Η ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΡΩΣΙΑ ΠΗΓΕ ΣΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ , ΕΓΙΝΕ Η ΠΡΩΤΗ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΔΥΝΑΜΗ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ , ΕΓΙΝΕ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕ ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ ΜΕΤΑΛΛΙΩΝ ΣΕ ΟΛΥΜΠΙΑΔΕΣ , ΑΝΕΠΤΥΞΕ ΠΑΡΑ ΠΟΛΥ ΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ (ΚΥΡΙΩΣ ΤΗΝ ΟΦΘΑΛΜΙΑΤΡΙΚΗ) Κ.Α.. ΜΕ ΤΟΝ ΟΡΟ ‘’ΑΝΑΠΤΥΞΗ’’ ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΕΝΝΟΟΥΜΕ ΜΟΝΟ ΤΗΝ ΑΥΞΗΣΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΜΑΛΙΣΤΑ ΜΕ ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΟΠΩΣΔΗΠΟΤΕ. ΑΥΤΟ ΕΙΝΑΙ ΚΟΝΤΟΦΘΑΛΜΟ ΚΑΙ ΚΙΝΔΥΝΕΥΟΥΜΕ ΝΑ ΠΕΣΟΥΜΕ ΣΤΗΝ ΠΑΓΙΔΑ ΤΗΣ ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΚΑΙ ΟΧΙ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ. ΚΑΙ ΣΤΗΝ Σ. ΑΡΑΒΙΑ ΕΧΟΥΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΛΛΑ ΟΧΙ ΕΥΗΜΕΡΙΑ ΕΚΤΟΣ ΑΠΟ ΜΙΑ ΕΛΙΤ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ. Η ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΕΝ ΕΔΩΣΕ ΠΟΤΕ ΜΕΓΑΛΗ ΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΟΥ ΠΛΟΥΤΟΥ. ΟΠΟΤΕ ΑΥΤΟ ΣΥΝΕΒΗ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΤΙΚΑ ΗΤΑΝ ΕΠΕΙΔΗ ΑΚΡΙΒΩΣ ΟΙ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΙΚΕΣ ΑΔΥΝΑΜΙΕΣ ΕΝΤΟΠΙΣΤΗΚΑΝ ΚΑΙ ΜΕ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ ΚΡΑΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΤΗΚΑΝ (ΒΛΕΠΕ ΣΟΥΗΔΙΑ).
4. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΜΩΣ ΤΕΛΙΚΑ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΟΔΗΓΕΙ ΣΕ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΡΙΑΠΙΣΜΟ ΓΙΑ 20 ΧΡΟΝΙΑ ΜΙΑ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΣΕ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ 10; Ο ΓΚΡΙΣΠΑΝ ΤΟ ΕΡΙΞΕ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΨΥΧΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΠΛΕΥΡΑ ΤΗΣ. ΤΕΛΙΚΑ ΘΕΛΟΥΜΕ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Η’ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥΣ ΚΥΚΛΟΥΣ; Η’ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΑΝ ΛΑΒΟΥΜΕ ΥΠΟΨΗ ΜΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΓΙΑ ΟΛΑ ΦΤΑΙΕΙ Η ΑΠΛΗΣΤΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ; Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΕΙΝΑΙ ΟΤΙ Η ΚΙΝΗΤΗΡΙΟΣ ΔΥΝΑΜΗ ΤΟΥ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ , ΑΛΛΑ ΚΑΙ Η ΑΧΙΛΛΕΙΟΣ ΠΤΕΡΝΑ ΤΟΥ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΥΤΟ. ΤΟ ΚΕΡΔΟΣ. ΠΩΣ ΜΠΟΡΕΙΣ ΛΟΙΠΟΝ ΝΑ ΤΑ ΒΑΛΕΙΣ , ΝΑ ΤΙΘΑΣΕΥΣΕΙΣ Η’ ΑΠΛΩΣ ΝΑ ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΚΑΤΙ ΤΟ ΟΠΟΙΟ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΕ ΠΑΕΙ ΑΠΟ ΤΟ ΖΕΝΙΘ ΣΤΟ ΝΑΔΙΡ ΚΑΙ ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΑ , ΕΙΤΕ ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ ΕΙΤΕ ΑΝΑΡΧΑ; ΑΡΚΕΙ Ο ΜΑΡΞ , Ο ΕΓΚΕΛΣ , Ο ΑΝΤΑΜ ΣΜΙΘ , Η ΣΧΟΛΗ ΤΟΥ ΣΙΚΑΓΟ (ΒΛΕΠΕ ΦΡΙΝΤΜΑΝ) , Ο ΜΑΛΘΙΟΥΣ , Ο ΡΙΚΑΡΝΤΟ , ΟΙ ΜΟΝΕΤΑΡΙΣΤΕΣ , ΟΙ ΝΕΟΚΛΑΣΣΙΚΟΙ ΚΑΙ ΤΟΣΟΙ ΑΛΛΟΙ; ΜΟΙΡΑΙΑ ΦΤΑΝΟΥΜΕ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΚΕΥΝΣ…ΕΚΤΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΓΕΓΟΝΟΣ ΟΤΙ ΕΒΑΛΕ ΤΟΥΣ ΝΕΟΚΛΑΣΣΙΚΟΥΣ ΣΤΗΝ ΘΕΣΗ ΤΟΥΣ ΚΑΤΑΡΓΩΝΤΑΣ ΤΙΣ ΑΜΠΕΛΟΦΙΛΟΣΟΦΙΕΣ ΤΟΥΣ ΠΕΡΙ ΟΜΟΙΟΓΕΝΕΙΑΣ ΤΟΥ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ (ΑΝ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ…) ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣ ΤΑ ΚΑΤΩ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΜΙΣΘΩΝ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΟΤΑΝ ΤΟ ΑΠΑΙΤΕΙ Η ΑΓΟΡΑ ΠΡΟΚΕΙΜΕΝΟΥ ΝΑ ΕΠΙΤΕΥΧΘΕΙ ΠΛΗΡΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ (ΛΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΕΡΓΑΤΙΚΑ ΣΩΜΑΤΕΙΑ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ Η’ ΤΡΩΝΕ ΚΟΥΤΟΧΟΡΤΟ ΚΑΙ ΠΑΣΧΟΥΝ ΑΠΟ ΑΥΤΑΠΑΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΣ) ΞΕΦΤΙΛΙΣΕ ΚΑΙ ΤΟ «ΑΟΡΑΤΟ ΧΕΡΙ» ΤΟΥ ΑΝΤΑΜ ΣΜΙΘ. ΕΧΟΝΤΑΣ ΜΙΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ Η ΚΡΑΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΠΟΥ ΘΕΩΡΕΙ Ο ΚΕΥΝΣ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ ΟΝΤΩΣ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΤΡΟΧΟΠΕΔΗ ΣΕ ΕΠΟΧΕΣ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΙΚΟΥ ΟΙΣΤΡΟΥ. ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΕΙΝΑΙ ΑΝ ΑΥΤΟΣ Ο ΟΙΣΤΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟΣ. ΟΤΑΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΕΠΙΣΗΜΟΠΟΙΗΘΗΚΕ Ο Κ. ΦΙΛΙΠΠΙΔΗΣ , ΚΥΡΙΟΣ ΕΚΦΡΑΣΤΗΣ ΤΗΣ ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΣΧΟΛΗΣ , ΑΝΑΦΕΡΟΤΑΝ ΣΧΕΔΟΝ ΜΕ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΥΠΕΡΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕ ΤΗΝ ΠΡΟΣΗΛΩΣΗ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΣΕ ΠΡΟΤΥΠΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΟΔΗΓΟΥΝ ΟΠΩΣΔΗΠΟΤΕ ΣΤΗΝ ΕΥΤΥΧΙΑ. ΠΕΡΙΕΡΓΟ….ΝΟΜΙΖΑ ΟΤΙ Ο ΣΤΡΙΓΚΛΙΤΖ ΕΙΧΕ ΚΑΝΕΙ ΞΕΚΑΘΑΡΟ ΟΤΙ ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΙ ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΑΣΧΟΛΗΘΟΥΝ ΚΑΙ ΜΕ ΑΥΤΟ. ΔΗΛΑΔΗ ΚΑΙ ΜΕ ΤΗ ΕΥΤΥΧΙΑ ΓΕΝΙΚΩΣ ΚΑΙ ΑΟΡΙΣΤΩΣ. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΟΥ ΣΤΡΙΓΚΛΙΤΖ ΙΔΙΟΦΥΕΣ ΑΠΛΟ. ΕΝΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΧΑΝΕΙ ΕΝΑ ΑΓΑΠΗΜΕΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΟ ΑΛΛΑ ΔΙΠΛΑΣΙΑΖΕΤΑΙ Ο ΜΙΣΘΟΣ ΤΟΥ Π.Χ. ΜΕΣΩ ΜΙΑΣ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ. ΕΝΑΣ ΑΛΛΟΣ ΧΑΝΕΙ ΤΗΝ ΔΟΥΛΕΙΑ ΤΟΥ ΑΛΛΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΟΥ. ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ Ο ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ ΝΑ ΘΕΩΡΗΣΕΙ ΟΤΙ Η ΕΥΗΜΕΡΙΑ ΤΟΥ ΔΕΥΤΕΡΟΥ ΕΙΝΑΙ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ. ΑΥΤΗ Η ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. ΟΤΑΝ ΒΛΕΠΕΙΣ ΛΟΙΠΟΝ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΥΣ ΤΙΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΝΑ ΚΑΤΑΡΓΟΥΝ ΤΗΝ ΙΔΙΑ ΤΟΥΣ ΤΗΝ ΙΔΙΟΤΗΤΑ (ΟΧΙ ΑΠΛΩΣ ΜΙΑ ΑΠΟΨΗ ΠΟΥ ΚΑΠΟΙΑ ΣΤΙΓΜΗ ΕΞΕΦΡΑΣΑΝ) ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΕΙΝΑΙ ΣΟΒΑΡΑ. ΔΕΝ ΕΙΜΑΙ ΒΕΒΑΙΟΣ ΑΝ Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΕΙΝΑΙ ΝΑ ΞΕΠΑΤΙΚΩΣΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΕΥΝΣ. ΞΕΡΩ ΣΤΑ ΣΙΓΟΥΡΑ ΟΜΩΣ ΟΤΙ ΔΕΝ ΒΑΖΕΙΣ ΤΟΝ ΛΥΚΟ ΝΑ ΦΥΛΑΕΙ ΤΑ ΠΡΟΒΑΤΑ. ΔΕΝ ΕΠΙΤΡΕΠΕΙΣ ΔΗΛΑΔΗ ΟΙ ΕΛΕΓΚΤΙΚΕΣ ΕΤΑΙΡΙΕΣ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΙΔΙΩΤΙΚΕΣ. ΔΕΝ ΥΠΟΤΙΜΑΣ ΤΑ ΔΙΕΘΝΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΑΛΛΑ ΤΑ ΕΝΙΣΧΥΕΙΣ. ΔΕΝ ΕΠΙΤΡΕΠΕΙΣ ΓΕΝΙΚΑ ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΠΟΥ ΟΔΗΓΕΙ ΣΕ ΚΡΙΣΗ ΕΝΑΝ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΠΛΑΝΗΤΗ ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ , ΠΟΥ ΣΤΗΡΙΖΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΚΕΡΔΟΣ Η’ ΣΤΗΝ ΑΠΟΥΣΙΑ ΤΟΥ , ΤΟ ΕΠΙΒΑΛΛΟΥΝ. ΟΙ ΑΠΩΛΕΙΕΣ , ΑΝ ΕΠΙΤΡΕΨΟΥΜΕ ΜΙΑ ΤΕΤΟΙΑ ΛΟΓΙΚΗ , ΕΙΝΑΙ ΤΕΡΑΣΤΙΕΣ. Η ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΚΡΙΣΗ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΚΑΤΑ ΤΟ ΟΠΟΙΟ ΟΛΟΙ ΠΟΥΛΑΝΕ ΚΑΙ ΔΕΝ ΑΓΟΡΑΖΕΙ ΚΑΝΕΙΣ. ΚΑΤΙ ΤΕΤΟΙΟ ΦΟΒΗΘΗΚΑΝ ΣΤΟΝ ΥΠΑΡΚΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ ΚΑΙ ΑΠΕΡΡΙΨΑΝ ΤΟ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΟΛΟΚΛΗΡΩΤΙΚΑ. ΜΟΝΟ ΠΟΥ ΥΠΕΡΕΚΤΙΜΗΣΑΝΕ ΤΟΝ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ. Ο ΟΓΚΟΣ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΓΙΑ ΝΑ ΕΠΙΤΕΥΧΘΕΙ ΚΑΤΙ ΤΕΤΟΙΟ ΕΙΝΑΙ ΑΠΑΓΟΡΕΥΤΙΚΟΣ. ΟΥΤΕ Η ΙΣΤΟΡΙΚΟΤΗΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΒΟΗΘΑΕΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ. ΤΟ ΤΙ ΘΑ ΣΥΝΕΒΑΙΝΕ ΑΝ Η ΠΕΡΕΣΤΡΟΙΚΑ ΕΙΧΕ ΠΡΟΧΩΡΗΣΕΙ ΑΡΚΕΤΑ ΔΥΣΤΥΧΩΣ ΔΕΝ ΘΑ ΤΟ ΜΑΘΟΥΜΕ ΠΟΤΕ. ΜΑΘΑΜΕ ΟΜΩΣ ΚΑΤΙ ΑΛΛΟ ΚΑΙ ΜΑΛΙΣΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΔΥΣΚΟΛΟ ΤΡΟΠΟ. ΟΤΙ Η ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΑΓΟΡΑ ΔΕΝ ΑΥΤΟΡΥΘΜΙΖΕΤΑΙ. ΙΣΩΣ ΛΟΙΠΟΝ ΤΟ ΝΑ ΠΑΙΖΟΥΜΕ ΜΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΜΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΝΤΟΝΗ ΚΡΑΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ , ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΕ ΤΟ ΤΙ ΘΕΛΟΥΜΕ ΚΑΘΕ ΦΟΡΑ ΝΑ ΠΕΤΥΧΟΥΜΕ Η’ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΟΥΜΕ, ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΛΥΣΗ. ΑΛΛΑ ΤΟ ΕΝΔΙΑΜΕΣΟ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ , ΤΗΣ ΜΙΖΕΡΙΑΣ , ΤΗΣ ΑΝΕΧΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟΥ Η’ ΤΟΥ ΑΠΟΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟΥ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΟΛΥ ΕΝΤΟΝΩΝ ΕΞΕΓΕΡΣΕΩΝ (ΓΙΑ ΝΑ ΜΗΝ ΑΝΑΦΕΡΘΩ ΣΤΟ ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ) ΔΕΝ ΕΠΙΤΡΕΠΟΥΝ ΕΝΑ ΤΕΤΟΙΟ ΦΛΕΡΤ. ΤΟ ΝΑ ΕΦΑΡΜΟΣΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΕΥΝΣ ΠΙΣΤΑ ΔΕΝ ΞΕΡΩ ΑΝ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΙΔΑΝΙΚΟΤΕΡΟ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ. Η ΥΠΑΡΞΗ ΟΜΩΣ ΚΑΡΤΕΛ , ΤΟΞΙΚΩΝ ΧΡΕΟΓΡΑΦΩΝ , GOLDEN BOYS , ΕΥΑΛΩΤΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΠΑΡΑ ΝΑ ΜΑΣ ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΙ ΝΑ ΤΟΝ ΑΓΝΟΟΥΜΕ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΟΤΑΝ ΔΕΝ ΜΑΣ ΣΥΜΦΕΡΕΙ. ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ , Η’ ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΚΑΤΑ ΑΛΛΟΥΣ , ΤΟΥ ΥΠΑΡΚΤΟΥ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΥ , ΠΟΥ ΕΙΧΕ ΛΑΜΠΡΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΙΣΧΥΡΕΣ ΔΟΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΑΣΤΡΟΦΗΣ , ΠΑΛΙ ΣΤΟΝ ΚΕΥΝΣ ΜΑΣ ΕΠΙΣΤΡΕΦΕΙ. ΕΙΜΑΙ ΠΟΛΥ ΠΡΟΣΕΧΤΙΚΟΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΕΥΓΩ ΤΗΝ ΦΡΑΣΗ ΚΕΥΝΣΙΑΝΟ ΜΟΝΤΕΛΟ. ΑΥΤΟ ΤΟ ΚΑΝΩ ΓΙΑΤΙ ΠΙΣΤΕΥΩ ΟΤΙ ΚΑΝΕΝΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΡΚΕΤΟ ΓΙΑ ΝΑ ΠΕΡΙΓΡΑΨΕΙ ΚΑΙ ΝΑ ‘’ΚΑΛΟΥΠΩΣΕΙ’’ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΕ ΤΕΤΟΙΟΝ ΒΑΘΜΟ ΠΟΥ ΝΑ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΤΗΝ ΕΛΕΓΞΕΙ (ΕΙΔΑΜΕ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΝΟΜΠΕΛΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΥΣ ΜΕ ΤΑ ΣΟΥΠΕΡ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΟΥΣ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΕΒΓΑΖΑΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΣΤΕΙΑ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙΚΕΙΜΕΝΗ ΚΡΙΣΗ. ‘’ΚΑΤΑ 99% ΔΕΝ ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ ΝΑ ΕΡΘΕΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ’’ ΛΕΓΑΝΕ ΚΑΠΟΙΟΙ ΑΠΟ ΔΑΥΤΟΥΣ). ΓΙΑ ΑΥΤΟ ΠΡΟΤΙΜΩ ΝΑ ΜΙΛΑΩ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΕΥΝΣ ΩΣ ‘’ΠΕΡΙΡΡΕΟΥΣΑ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ’’ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ. ΑΥΤΗ Η ‘’ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ’’ , ΠΟΥ ΜΕ ΕΝΑΝ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΤΡΟΠΟ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΘΕΣΜΟΘΕΤΕΙΤΑΙ ΔΙΑΡΚΩΣ , ΙΣΩΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΕΙ ΤΟ ‘’ΚΑΜΠΑΝΑΚΙ’’ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΚΡΙΣΕΙΣ , ΙΣΩΣ ΠΡΟΛΑΒΕΙ ΤΑ ΧΕΙΡΟΤΕΡΑ , ΟΧΙ ΜΕ ΤΗΝ ΔΟΓΜΑΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΝΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΑΛΛΑ ΜΕ ΤΗΝ ΓΝΩΣΗ ΟΤΙ ΟΛΑ ΤΑ ΩΡΑΙΑ ΕΧΟΥΝ ΚΑΙ ΤΕΛΟΣ. ΟΤΙ ΣΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΔΕΝ ΞΕΧΝΑΜΕ ΤΗΝ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΗ ΛΟΓΙΚΗ.
* Οικονομολόγος
Δευτέρα 8 Δεκεμβρίου 2008
Ελεύθερη οικονομία ή Παρέμβαση του Κράτους ?
Η μεταβλητότητα στις αγορές εξακολουθεί να είναι μεγάλη και μέχρι να ομαλοποιηθεί η κατάσταση κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει τι επιφυλάσσει το αύριο.
Είμαι οπαδός της θεωρίας της κυκλικότητας της οικονομίας. Ως εκ τούτου το πιο λογικό φαινόμενο στη οικονομία και γενικότερα στα χρηματιστήρια είναι η άνοδος και η πτώση για να υπάρχει η κυκλικότητα και όχι μια γραμμική πορεία. Οι περισσότεροι οικονομολόγοι και οι σχετικοί του χώρου τείνουν φανατικά να υποστηρίζουν κάποιο οικονομικό μοντέλο (πχ. Κενσιανό) σαν να μην υπάρχει κάποιο άλλο ή σαν να είναι πανάκεια το ένα μοντέλο και τα άλλα να αποτελούν βδελύγματα. Δεν είναι λίγοι οι ‘ειδικοί’ στις μέρες μας που υποστηρίζουν την ελεύθερη οικονομία και θεωρούν ότι μπορεί να τα ρυθμίσει όλα μόνη της και θα πρέπει να αφήσουν όλες τις ‘κακές’ επιχειρήσεις να πτωχεύσουν και εκατομμύρια κόσμος να χάσει την δουλειά του μέχρι να ξεκαθαρίσει το σύστημα από αυτές. Από την άλλη οι οπαδοί της θεωρίας που ζητούν να υπάρχει πάντα κρατική παρέμβαση και έλεγχος ώστε να αποφεύγονται αυτά τα άσχημα που δημιούργησε η ελεύθερη αγορά και ο άκρατος καπιταλισμός δεν έχουν σκεφτεί ότι η μόνιμη παρέμβαση του κράτους στην αγορά όπως στα κομμουνιστικά καθεστώτα είναι το πιο πρόσφορο έδαφος για να μην υπάρχει κίνητρο δημιουργίας και ανάπτυξης. Αν κοιτάξουμε τους κύκλους της οικονομίας και για παράδειγμα υπάρχει ένας κύκλος όπου διαρκεί 30 έτη , από τα οποία τα 20 πρώτα είναι η φάση της ανόδου και τα άλλα 10 είναι η φάση της ύφεσης θα λέγαμε ότι στα πρώτα 20 έτη οι οπαδοί της ελεύθερης αγοράς θα νιώθουν απόλυτα δικαιωμένοι διότι είναι αλήθεια ότι η ελεύθερη οικονομία ωθεί την ανάπτυξη και άνοδο της οικονομία και στα επόμενα 10 έτη οι οπαδοί της παρέμβασης του κράτους θα αισθάνονται και αυτοί δικαιωμένοι διότι όπως συμβαίνει πάντα σε περιόδους ύφεσης η παρέμβαση του κράτους είναι επιβεβλημένη και την ζητούν όλοι ακόμη και οι μεγάλες πολυεθνικές όπως βλέπουμε σήμερα. Αναρωτιέμαι λοιπόν, γιατί να είμαι οπαδός της μιας ή της άλλης θεωρίας. Είμαι οπαδός και των δυο θεωριών διότι και οι δυο είναι απαραίτητες. Θεωρώ ότι η ελεύθερη οικονομία είναι το καλύτερο δυνατό σύστημα διότι μέσα από αυτή έρχεται η ανάπτυξη και κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί το αντίθετο. Η ευημερία των οικονομιών – κοινωνιών για μεγάλα χρονικά διαστήματα έρχεται μέσα από την ελεύθερη αγορά. Παράλληλα όμως όταν υπάρχει υπερεκμετάλλευση και υπερανάπτυξη αν μπορώ να χρησιμοποιήσω αυτό τον όρο τότε οδηγούμαστε στο φούσκωμα της αγοράς και της οικονομίας και ακολουθεί η ύφεση. Σε αυτή την φάση της ύφεσης εάν δεν παρέμβη το κράτος η πτώση που θα προέλθει μέχρι να ισορροπήσει ξανά το σύστημα θα είναι πολύ απότομη ενώ αν παρέμβη το κράτος θα είναι πιο ήπια. Άρα η κρατική παρέμβαση είναι ένας μηχανισμός πολύ χρήσιμος σε περιόδους ύφεσης αλλά καταστροφικός σε περιόδους ανάκαμψης και ανάπτυξης. Ο συνδυασμός και των δυο θεωριών νομίζω είναι πιο σοφή από οποιαδήποτε άλλη θεωρία. Δεν είναι τυχαίο που σε περιόδους ανάπτυξης συνήθως στις μεγάλες δυτικές ανεπτυγμένες οικονομίες οι κυβερνήσεις είναι φιλελεύθερες υπερ της ελεύθερης οικονομίας και σε περιόδους ύφεσης επικρατούν κυβερνήσεις πιο συντηρητικές. Εκ κατακλείδι θεωρώ ότι η ελεύθερη οικονομία είναι το μοναδικό σύστημα που μπορεί να φέρει μακροχρόνια ανάπτυξη αλλά σε περιόδους ύφεσης για ορισμένο χρονικό διάστημα θα πρέπει το κράτος να παρεμβαίνει για να μετριάσει την ένταση της ύφεσης και αμέσως μετά να επανέρχεται στην απόλυτα ελεύθερη οικονομία για να ξεκινήσει πάλι η ανάκαμψη και ανάπτυξη…..και έτσι ο κύκλος να συνεχιστεί….
Είμαι οπαδός της θεωρίας της κυκλικότητας της οικονομίας. Ως εκ τούτου το πιο λογικό φαινόμενο στη οικονομία και γενικότερα στα χρηματιστήρια είναι η άνοδος και η πτώση για να υπάρχει η κυκλικότητα και όχι μια γραμμική πορεία. Οι περισσότεροι οικονομολόγοι και οι σχετικοί του χώρου τείνουν φανατικά να υποστηρίζουν κάποιο οικονομικό μοντέλο (πχ. Κενσιανό) σαν να μην υπάρχει κάποιο άλλο ή σαν να είναι πανάκεια το ένα μοντέλο και τα άλλα να αποτελούν βδελύγματα. Δεν είναι λίγοι οι ‘ειδικοί’ στις μέρες μας που υποστηρίζουν την ελεύθερη οικονομία και θεωρούν ότι μπορεί να τα ρυθμίσει όλα μόνη της και θα πρέπει να αφήσουν όλες τις ‘κακές’ επιχειρήσεις να πτωχεύσουν και εκατομμύρια κόσμος να χάσει την δουλειά του μέχρι να ξεκαθαρίσει το σύστημα από αυτές. Από την άλλη οι οπαδοί της θεωρίας που ζητούν να υπάρχει πάντα κρατική παρέμβαση και έλεγχος ώστε να αποφεύγονται αυτά τα άσχημα που δημιούργησε η ελεύθερη αγορά και ο άκρατος καπιταλισμός δεν έχουν σκεφτεί ότι η μόνιμη παρέμβαση του κράτους στην αγορά όπως στα κομμουνιστικά καθεστώτα είναι το πιο πρόσφορο έδαφος για να μην υπάρχει κίνητρο δημιουργίας και ανάπτυξης. Αν κοιτάξουμε τους κύκλους της οικονομίας και για παράδειγμα υπάρχει ένας κύκλος όπου διαρκεί 30 έτη , από τα οποία τα 20 πρώτα είναι η φάση της ανόδου και τα άλλα 10 είναι η φάση της ύφεσης θα λέγαμε ότι στα πρώτα 20 έτη οι οπαδοί της ελεύθερης αγοράς θα νιώθουν απόλυτα δικαιωμένοι διότι είναι αλήθεια ότι η ελεύθερη οικονομία ωθεί την ανάπτυξη και άνοδο της οικονομία και στα επόμενα 10 έτη οι οπαδοί της παρέμβασης του κράτους θα αισθάνονται και αυτοί δικαιωμένοι διότι όπως συμβαίνει πάντα σε περιόδους ύφεσης η παρέμβαση του κράτους είναι επιβεβλημένη και την ζητούν όλοι ακόμη και οι μεγάλες πολυεθνικές όπως βλέπουμε σήμερα. Αναρωτιέμαι λοιπόν, γιατί να είμαι οπαδός της μιας ή της άλλης θεωρίας. Είμαι οπαδός και των δυο θεωριών διότι και οι δυο είναι απαραίτητες. Θεωρώ ότι η ελεύθερη οικονομία είναι το καλύτερο δυνατό σύστημα διότι μέσα από αυτή έρχεται η ανάπτυξη και κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί το αντίθετο. Η ευημερία των οικονομιών – κοινωνιών για μεγάλα χρονικά διαστήματα έρχεται μέσα από την ελεύθερη αγορά. Παράλληλα όμως όταν υπάρχει υπερεκμετάλλευση και υπερανάπτυξη αν μπορώ να χρησιμοποιήσω αυτό τον όρο τότε οδηγούμαστε στο φούσκωμα της αγοράς και της οικονομίας και ακολουθεί η ύφεση. Σε αυτή την φάση της ύφεσης εάν δεν παρέμβη το κράτος η πτώση που θα προέλθει μέχρι να ισορροπήσει ξανά το σύστημα θα είναι πολύ απότομη ενώ αν παρέμβη το κράτος θα είναι πιο ήπια. Άρα η κρατική παρέμβαση είναι ένας μηχανισμός πολύ χρήσιμος σε περιόδους ύφεσης αλλά καταστροφικός σε περιόδους ανάκαμψης και ανάπτυξης. Ο συνδυασμός και των δυο θεωριών νομίζω είναι πιο σοφή από οποιαδήποτε άλλη θεωρία. Δεν είναι τυχαίο που σε περιόδους ανάπτυξης συνήθως στις μεγάλες δυτικές ανεπτυγμένες οικονομίες οι κυβερνήσεις είναι φιλελεύθερες υπερ της ελεύθερης οικονομίας και σε περιόδους ύφεσης επικρατούν κυβερνήσεις πιο συντηρητικές. Εκ κατακλείδι θεωρώ ότι η ελεύθερη οικονομία είναι το μοναδικό σύστημα που μπορεί να φέρει μακροχρόνια ανάπτυξη αλλά σε περιόδους ύφεσης για ορισμένο χρονικό διάστημα θα πρέπει το κράτος να παρεμβαίνει για να μετριάσει την ένταση της ύφεσης και αμέσως μετά να επανέρχεται στην απόλυτα ελεύθερη οικονομία για να ξεκινήσει πάλι η ανάκαμψη και ανάπτυξη…..και έτσι ο κύκλος να συνεχιστεί….
Τετάρτη 19 Νοεμβρίου 2008
Τι συμβαίνει με το πετρέλαιο?
Στα πρώτα εξάμηνα του πανεπιστημίου όλοι διαβάζαμε για την προσφορά και την ζήτηση. Κανείς δεν μπορούσε να αποφύγει αυτό το μάθημα διότι ήταν βασικό και θεμελιώδες για την κατανόηση πολλών μικροοικονομικών και μακροοικονομικών γεγονότων. Αφού μάθαμε όλοι ότι οι τιμές των προϊόντων και υπηρεσιών σε μια ελεύθερη οικονομία διαμορφώνεται από την προσφορά και την ζήτηση , είχαμε την αίσθηση ότι όλα μπορούμε να τα προβλέψουμε με σχετική ευκολία. Για παράδειγμα όταν η παγκόσμια οικονομία αναπτύσσεται θα ζητάει περισσότερο πετρέλαιο και το αντίθετο. Με αυτό τον απλό τρόπο μπορούμε να προβλέψουμε προς τα πού θα κινηθεί η τιμή του. Όμως κάτι περίεργο συμβαίνει με τις τιμές του πετρελαίου σε διεθνή κλίμακα. Πριν 3 χρόνια είδαμε παράλληλα με την άνθηση των αγορών να ανεβαίνει και η τιμή του χρυσού αλλά και του πετρελαίου. Μάλιστα το πετρέλαιο από 30 $ έφτασε πριν 5 μήνες στην υψηλή τιμή των 150 $ περίπου. Τι είχε συμβεί ? Αυξήθηκε η ζήτηση ? Ναι , ισχύει αυτό, αλλά σε καμία περίπτωση δεν αυξήθηκε η τιμή του πετρελαίου αναλογικά με την αύξηση στην ζήτηση! Ακόμα και το 10% της ανάπτυξης της Κίνας που ήταν το πρόσχημα δεν θα έπρεπε να εκτινάξει το πετρέλαιο πάνω από τα 70-90 $. Στο ερώτημα λοιπόν πως φτάσαμε στα 150 $ η απάντηση είναι απλή , μάλλον είχαμε κερδοσκοπικά φαινόμενα από κάποιους μεγάλους παίχτες. Τα φαινόμενα αυτά βόλεψαν και περιφερειακούς παραγωγούς πετρελαίου που είδαν τα έσοδα τους να εκτινάσσονται και να μην ξέρουν τι να κάνουν τα πετροδολλάρια , με την υπόλοιπη κοινότητα να παρακολουθεί αμήχανη. Το γεγονός ότι η τιμή στο μεγαλύτερο βαθμό διαμορφώνεται κερδοσκοπικά είναι ολοφάνερο από την πτώση του πετρελαίου στα 50$ από τα 150$ μέσα σε μόλις 5 μήνες!! Είναι πραγματικά ασύλληπτο και φυσικά σε καμία περίπτωση μέσα σε αυτούς του μήνες δεν άλλαξε τόσο η προσφορά και η ζήτηση. Μάλιστα σύμφωνα με κάποιους δείκτες φαίνεται ότι η ζήτηση για πετρέλαιο παραμένει η ίδια παρά την παγκόσμια οικονομική κρίση. Οπότε το βαρέλι έπρεπε στην χειρότερη περίπτωση να παραμείνει στα 150$. Κάποιοι λένε ότι η φούσκα του πετρελαίου στα 150 $ έσκασε και διορθώθηκαν οι τιμές! Προσωπικά δεν το πιστεύω καθόλου αυτό το σενάριο διότι οι τιμές πετρελαίου ξεκίνησαν ήδη να ανεβαίνουν. Αν θα ισορροπήσουν στ 95$ ή αν θα περάσουν τα 150$ είναι κάτι που μόνοι όσοι….’ασχολούνται’ σε την διαμόρφωση των τιμών μπορούν να μας πουν. Το συμπέρασμα που βγαίνει είναι ότι όπως στο πετρέλαιο οι κερδοσκοπικές κινήσεις διαμορφώνουν τις τιμές , το ίδιο πιθανόν να γίνεται με όλα τα εμπορεύματα και ίσως και τις αγορές, οπότε ας είμαστε πιο προσεκτικοί στις κινήσεις μας!
Πέμπτη 13 Νοεμβρίου 2008
Νέα σενάρια για την πορεία των αγορών
Και να λοιπόν που οι αγορές έκαναν ένα διάλειμμα στην καθοδική τους πορεία η οποία κορυφώθηκε στην τελευταία εβδομάδα του Οκτωβρίου. Όπως κατ΄ επανάληψη έχω πει κανείς δεν μπορεί να γίνει ο μάντης Κάλχας και να προβλέψει που θα πάνε οι αγορές. Αυτό είναι βέβαιο. Από εκεί και πέρα όλοι έχουμε την άποψη μας και θα ήθελα και εγώ να καταθέσω την δική μου.
Το πρώτο που θα ήθελα να επισημάνω είναι ότι πλησιάζει η νέα χρονιά το 2009 και τουλάχιστον εδώ στην Ελλάδα από 1.1.2009 όποιες μετοχές αγοραστούν από τα λίγα που γνωρίσουμε με βάση το νόμο για την φορολογία των κερδών των μετοχών θα φορολογηθούν με 10%. Όσες θα έχουν αγοραστεί από πριν δεν θα φορολογηθούν. Αν είμαστε σωστά ενημερωμένοι, τότε κάποιοι θα σπεύσουν μέχρι τέλος του έτους να αγοράσουν μετοχές οι οποίες ύστερα από χρόνια να παρουσιάσουν υπερκέρδη και όταν τις πουλήσουν δεν θα πληρώσουν 10% φόρο! Προσωπικά από τους φίλους και γνωστούς μου οι περισσότεροι αυτό θα πράξουν διότι μέχρι το τέλος του έτους ίσως ακόμα οι τιμές των μετοχών να είναι αρκετά ελκυστικές αλλά όπως και να το κάνουμε κάνεις δεν θα ήθελα να δώσει 10% από τα κέρδη που ο ίδιος πέτυχε με δικές του ιδέες και κόπους και κυρίως ικανότητες στο κράτος. Ελπίζουμε πάντως όπως λέει και ο νόμος , σε περίπτωση.. ’χασούρας’…το κράτος να επιστρέφει το 10% της χασούρας. Θα ήθελα να καταθέσω και ένα ‘αφελές’ ερώτημα ενός φίλου που άκουσα τις προάλλες. Αν κάποιος έχει υπεραξία 1000 ευρώ στο χαρτοφυλάκιο το κράτος θα κερδίσει 100 ευρώ. Αν κάποιος άλλος έχει χασούρα 100.000 ευρώ το κράτος θα …επιστρέψει τις 10.000 ? Και άρα θα έχει χάσει συνολικά 9.900 ευρώ? Είναι ένα ερώτημα που θα ήθελε κάποια απάντηση! Με άλλα λόγια αν υπάρξει ένα νέο 1999 που όλοι είχαν μείωση στα αξία των χαρτοφυλακίων τους το κράτος αντί για έσοδα θα έχει δαπάνες για την επιστροφή μέρους της χασούρας? Η αλήθεια πάντως είναι ότι με τέτοιες χαμηλές αποτιμήσεις το πιθανότερο είναι το επόμενο έτος να υπάρξουν σημαντικές υπεραξίες οπότε και το κράτος θα έχει όφελος.
Το δεύτερο που θα ήθελα να καταθέσω σήμερα είναι τα δυο πιο πιθανά σενάρια για την πορεία των αγορών. Έχω διαβάσει αρκετά σενάρια αλλά προσωπικά δυο μου κάνουν…..’κλίκ’ ! Το πρώτο σενάριο λέει ότι ο S & P 500 έχει περιθώριο πτώσης περίπου 20% , δηλαδή το κατώτερο σημείο του και βρεθεί στις 640-660 μονάδες! Αναλογικά το δικό μας χρηματιστήριο για να καταλάβουν τι σημαίνει αυτό σημαίνει ότι μπορεί να βρεθεί μεταξύ 1200 – 1300 μονάδες! Δεν θα έλεγα ότι είναι και απίθανο ένα τέτοιο σενάριο. Όσο δύσκολο είναι να συμβεί άλλα τόσο εύκολο είναι να συμβεί. Σε μια τέτοια περίπτωση βέβαια οι αποτιμήσεις θα είναι τόσο χαμηλές που θα αγοράσουμε με μεγάλη χαρά. Το δεύτερο σενάριο αναφέρει ότι ο S & P θα προσεγγίσει τα χαμηλά του γύρω στις 800 μονάδες και ύστερα μέχρι το τέλος του έτους θα κινηθεί ανοδικά. Και στις δυο περιπτώσεις μάλλον θα δούμε τα προηγούμενα χαμηλά ή έστω θα τα προσεγγίσουμε. Τα ερώτημα είναι να αγοράσουμε τώρα ή να περιμένουμε μήπως επαληθευθεί το πρώτο σενάριο? Η απάντηση είναι μια , και στις δυο περιπτώσεις θα βγούμε κερδισμένοι σε λίγο καιρό!! Οπότε κατά βούληση όποτε νομίζει ο καθένας μπορεί να τοποθετηθεί. Εξάλλου λίγο πριν τον πάτο πρέπει να αγοράζουμε και λίγο πριν την κορυφή να πουλάμε. Ποτέ δεν ψάχνουμε τον πάτο ούτε και την κορυφή. Μας αρκεί να τα προσεγγίζουμε!
Το πρώτο που θα ήθελα να επισημάνω είναι ότι πλησιάζει η νέα χρονιά το 2009 και τουλάχιστον εδώ στην Ελλάδα από 1.1.2009 όποιες μετοχές αγοραστούν από τα λίγα που γνωρίσουμε με βάση το νόμο για την φορολογία των κερδών των μετοχών θα φορολογηθούν με 10%. Όσες θα έχουν αγοραστεί από πριν δεν θα φορολογηθούν. Αν είμαστε σωστά ενημερωμένοι, τότε κάποιοι θα σπεύσουν μέχρι τέλος του έτους να αγοράσουν μετοχές οι οποίες ύστερα από χρόνια να παρουσιάσουν υπερκέρδη και όταν τις πουλήσουν δεν θα πληρώσουν 10% φόρο! Προσωπικά από τους φίλους και γνωστούς μου οι περισσότεροι αυτό θα πράξουν διότι μέχρι το τέλος του έτους ίσως ακόμα οι τιμές των μετοχών να είναι αρκετά ελκυστικές αλλά όπως και να το κάνουμε κάνεις δεν θα ήθελα να δώσει 10% από τα κέρδη που ο ίδιος πέτυχε με δικές του ιδέες και κόπους και κυρίως ικανότητες στο κράτος. Ελπίζουμε πάντως όπως λέει και ο νόμος , σε περίπτωση.. ’χασούρας’…το κράτος να επιστρέφει το 10% της χασούρας. Θα ήθελα να καταθέσω και ένα ‘αφελές’ ερώτημα ενός φίλου που άκουσα τις προάλλες. Αν κάποιος έχει υπεραξία 1000 ευρώ στο χαρτοφυλάκιο το κράτος θα κερδίσει 100 ευρώ. Αν κάποιος άλλος έχει χασούρα 100.000 ευρώ το κράτος θα …επιστρέψει τις 10.000 ? Και άρα θα έχει χάσει συνολικά 9.900 ευρώ? Είναι ένα ερώτημα που θα ήθελε κάποια απάντηση! Με άλλα λόγια αν υπάρξει ένα νέο 1999 που όλοι είχαν μείωση στα αξία των χαρτοφυλακίων τους το κράτος αντί για έσοδα θα έχει δαπάνες για την επιστροφή μέρους της χασούρας? Η αλήθεια πάντως είναι ότι με τέτοιες χαμηλές αποτιμήσεις το πιθανότερο είναι το επόμενο έτος να υπάρξουν σημαντικές υπεραξίες οπότε και το κράτος θα έχει όφελος.
Το δεύτερο που θα ήθελα να καταθέσω σήμερα είναι τα δυο πιο πιθανά σενάρια για την πορεία των αγορών. Έχω διαβάσει αρκετά σενάρια αλλά προσωπικά δυο μου κάνουν…..’κλίκ’ ! Το πρώτο σενάριο λέει ότι ο S & P 500 έχει περιθώριο πτώσης περίπου 20% , δηλαδή το κατώτερο σημείο του και βρεθεί στις 640-660 μονάδες! Αναλογικά το δικό μας χρηματιστήριο για να καταλάβουν τι σημαίνει αυτό σημαίνει ότι μπορεί να βρεθεί μεταξύ 1200 – 1300 μονάδες! Δεν θα έλεγα ότι είναι και απίθανο ένα τέτοιο σενάριο. Όσο δύσκολο είναι να συμβεί άλλα τόσο εύκολο είναι να συμβεί. Σε μια τέτοια περίπτωση βέβαια οι αποτιμήσεις θα είναι τόσο χαμηλές που θα αγοράσουμε με μεγάλη χαρά. Το δεύτερο σενάριο αναφέρει ότι ο S & P θα προσεγγίσει τα χαμηλά του γύρω στις 800 μονάδες και ύστερα μέχρι το τέλος του έτους θα κινηθεί ανοδικά. Και στις δυο περιπτώσεις μάλλον θα δούμε τα προηγούμενα χαμηλά ή έστω θα τα προσεγγίσουμε. Τα ερώτημα είναι να αγοράσουμε τώρα ή να περιμένουμε μήπως επαληθευθεί το πρώτο σενάριο? Η απάντηση είναι μια , και στις δυο περιπτώσεις θα βγούμε κερδισμένοι σε λίγο καιρό!! Οπότε κατά βούληση όποτε νομίζει ο καθένας μπορεί να τοποθετηθεί. Εξάλλου λίγο πριν τον πάτο πρέπει να αγοράζουμε και λίγο πριν την κορυφή να πουλάμε. Ποτέ δεν ψάχνουμε τον πάτο ούτε και την κορυφή. Μας αρκεί να τα προσεγγίζουμε!
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)